Obraz „Świętego” jak mawiała jego ostatnia właścicielka Ewa Giedroyć – Rieger, był przechowywany w rodzinie Bogdaszewskich, a następnie Giedroyciów od niepamiętnych czasów i był przekazywany z pokolenia na pokolenie. W czasie wojny bolszewickiej w 1920 roku, obraz wraz z innymi dziełami został uznany za godny zabrania i przyjechały do Majątku Czeszewo-Budy k. Wrześni. Następnie obrazy trafiły do Warszawy. Obraz Ribery stał się własnością Ewy Giedroyć, która mając w pamięci słowa Stryja „pragnę, aby obraz „Świętego” nie opuścił Polski” zdecydowała się w 2017 r. skontaktować się z naszym Muzeum Siedleckim. Od 2017 roku został włączony do kolekcji muzealnej.
Kompozycja malarska, wykonana w technice oleju na płótnie, przedstawia ujętą w półpostać figurę starszego mężczyzny, charakteryzującą się ciemnym zarostem, wąsami oraz długą, siwiejącą brodą opadającą na klatkę piersiową. Postać odziana jest w białą giezłową koszulę, ciemny kaftan przewiązany na piersi oraz ciężki, wolumetryczny płaszcz utrzymany w tonacji ciemnej umbry. Światłocień w sposób subtelny modeluje prawą partię uniesionej twarzy mężczyzny, którego wzrok skierowany jest ku górze. W lewej dłoni dzierży otwartą księgę obróconą grzbietem w stronę widza, podczas gdy prawa ręka z wyprostowanym palcem wskazującym uniesiona jest w symbolicznym geście. Chiaroscurowe tło zostaje delikatnie rozbite przez diagonalne linie biegnące z górnych narożników płótna, które krzyżują się w układzie przypominającym literę X. Element ten stanowi bezpośredni atrybut ikonograficzny, odsyłający do narzędzia męczeńskiej śmierci św. Andrzeja Apostoła, poniesionej w Patras na terenie dzisiejszej Grecji.
Jak napisał ks. prof. A. Witko: malowidło cechuje surowość i powaga, prostota kompozycji, skupienie uwagi na twarzy i rękach modela, sprowadzenie kolorystyki ubioru i tła niemal do wymiaru monochromatycznego, celem wyeksponowania portretu psychologicznego przedstawione postaci. Zmęczone, lekko załzawione spojrzenie znajduje swe dopełnienie w pooranej bruzdami twarzy. Od postaci bije niezwykła siła wewnętrzna. Kompozycja malowidła jest bardzo wyrafinowana, co dotyczy przede wszystkim fizjonomii i ubioru postaci, pozy portretowanego, podziału tła, ciekawego modelunku świateł na karnacjach.
Obraz Ribery wchodzi w skład kolekcji malarstwa hiszpańskiego Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach.
Diego Rodríguez de Silva y Velázquez (1599-1660)
I poł. XVII w.
Portret Innocentego X
olej na płótnie, 38 x 47 cm
Siedlce, Muzeum Diecezjalne
nr inw. 1283
Obraz Velázqueza został nabyty od marszanda w 2022 roku. Po zakupie obiekt poddano interdyscyplinarnym ekspertyzom pod kierunkiem specjalistów z zakresu konserwacji i historii sztuki. Pierwsza publiczna prezentacja dzieła miała miejsce in situ 10 lutego 2023 roku w Siedlcach. Malunek wykazuje analogię do znanego dzieła Mistrza Portret Innocentego X z Galerii Dorii Pamphilli w Rzymie. Wedle specjalistów, choć Velázquez znany był z malowania bez szkiców, to mało prawdopodobne, aby papież pozował osobiście. Znanych jest kilka szkiców „głowy” w kolekcji Allena Heinricha w Toronto oraz National Gallery of Art w Waszyngtonie, które wedle specjalistów mogły być studium wykonanym z natury. Rzymski portret wywołał wielkie zainteresowanie w ówczesnym świecie, odniósł niepotykany sukces, a sam Velázquez namalował kolejne obrazy będące dzisiaj w kolekcji w Apsley House w Londynie datowany na 1650 r. (olej na płótnie, 82 x 72 cm) oraz w Bostońskim Muzeum Isabella Stewart Gardner, (olej na płótnie, 83,5 x 62 cm). Trzeci obraz przechowuj Narodowa Galeria Sztuki w Waszyngtonie (olej na płótnie, 49,2 x 41,3 cm). Do tej grupy malowanych popiersi papieża wpisuje się siedlecki obraz, gdzie stan zachowania poszczególnych warstw budowy obrazu, próbki badanych pigmentów, drobne różnice w modelunku oraz szczegółach portretu przemawiają za kolejnym, być może szkicem do zasadniczego dzieła Velázqueza.
Autor katalogu wystawy poświęconej Velázquez, jaka miała miejsce w paryskim Luwrze w 2015 r.: pociągnięcia pędzla przywodzą na myśl Tycjana, Veronese`a i Tintoretta. Niewiele dzieł hiszpańskiego malarza jest w istocie tak oburzająco weneckich. Papież, często opisywany jako ponury, powściągliwy, o niezgrabnej sylwetce i silnym charakterze, wydaje się tu uwięziony (…) w malarskim wirze swojego portretu. Symfonia czerwieni, ale także różów fioletów, rozgrywana przez draperię zasłony, aksamit fotela, jedwab czepca (camauro) i mucet znajduje swoje jedyne ujście w bieli koronki, która spływa z rokiety niczym wodospad w Tivoli. Chromatyczna zaraza rozciąga się na niemal poplamioną trądzikiem różowatym twarz modela, którego postawa i surowość świadczą o autorytecie tak naturalnym, jak niezaprzeczalnym, nieustannie przypominając nam o jego roli głowy Kościoła i powadze tytułu suwerennego papieża. Zderzają się ze sobą dwie nieomylności: jedna obrazowa i druga papieska.
Obraz Velázqueza wchodzi w skład kolekcji malarstwa hiszpańskiego Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach.
Sztuka gotycka
Sala zawiera XV-wieczne malarstwo tablicowe, m.in. Compassio Patris czy Madonna piękna. Rzeźby pochodzą z czasów bitwy pod Grunwaldem 1410 r. Dziś to jeden z nielicznych śladów gotyckiego wystroju podlaskich kościołów.
Cisza modlitwy w sztuce
Ciepłe światło i gradacja kolorów
Oto jak w dawnym malarstwie sakralnym pokazywano powagę modlitwy i ciszę skłaniającą do kontemplacji
Przemijanie życia w sztuce kościelnej
Ta sala prezentuje m.in. portrety trumienne czy obrazy Taniec śmierci, Anioł wprowadzający duszę do nieba. To przykłady jak 200, 300 lat temu sztuka kościelna towarzyszyła refleksjom o upływie życia i starała się przekazywać podstawowe prawdy wiary, dotyczące spraw ostatecznych.
Portrety
To portrety osób które kiedyś mieszkały na Podlasiu: biskupi, magnaci, rezydenci, fundatorzy kościołów, którzy stanowili w XVIII i XIX wieku o artystycznym i duchowym wymiarze tych terenów.
Starodruki
W tej sali znajduje się ciekawy zbiór starodruków, mszałów, modlitewników i dokumentów pochodzących z kancelarii watykańskich i królewskich, pisanych ręcznie na pergaminie (XVI-XX wiek).
Biblia w malarstwie barokowym
Możemy zobaczyć jak natchnione Księgi Pisma Świętego stawały się w ciągu wieków inspiracją dla artystów. W grze barw i kolorów odkrywamy dziś urok i tajemniczość dawnej sztuki kościelnej.
Sztuka unicka
Ikony unickie, świeczniki, haftowana płaszczanica, modlitewniki w języku starocerkiewno-słowiańskim, wszystko, co przetrwało do dziś z licznych do końca XIX wieku na Podlasiu cerkwi grekokatolickich to także dowód jak na tych terenach Wschód łączył się ciekawie z Zachodem.
Skarbiec
W tej sali gromadziliśmy rzemiosło artystyczne z okresu od XVI do XX wieku, srebrne i złocone, naczynia liturgiczne, relikwiarze, monstrancje, medale pamiątkowe, monety, tłoki pieczętne.
