I poł. XVII w.
Św. Andrzej Apostoł (?)
olej na płótnie, 90 x 114 cm
Siedlce, Muzeum Diecezjalne
nr inw. 773
Obraz „Świętego” jak mawiała jego ostatnia właścicielka Ewa Giedroyć – Rieger, był przechowywany w rodzinie Bogdaszewskich, a następnie Giedroyciów od niepamiętnych czasów i był przekazywany z pokolenia na pokolenie. W czasie wojny bolszewickiej w 1920 roku, obraz wraz z innymi dziełami został uznany za godny zabrania i przyjechały do Majątku Czeszewo-Budy k. Wrześni. Następnie obrazy trafiły do Warszawy. Obraz Ribery stał się własnością Ewy Giedroyć, która mając w pamięci słowa Stryja „pragnę, aby obraz „Świętego” nie opuścił Polski” zdecydowała się w 2017 r. skontaktować się z naszym Muzeum Siedleckim. Od 2017 roku został włączony do kolekcji muzealnej.
Kompozycja malarska, wykonana w technice oleju na płótnie, przedstawia ujętą w półpostać figurę starszego mężczyzny, charakteryzującą się ciemnym zarostem, wąsami oraz długą, siwiejącą brodą opadającą na klatkę piersiową. Postać odziana jest w białą giezłową koszulę, ciemny kaftan przewiązany na piersi oraz ciężki, wolumetryczny płaszcz utrzymany w tonacji ciemnej umbry. Światłocień w sposób subtelny modeluje prawą partię uniesionej twarzy mężczyzny, którego wzrok skierowany jest ku górze. W lewej dłoni dzierży otwartą księgę obróconą grzbietem w stronę widza, podczas gdy prawa ręka z wyprostowanym palcem wskazującym uniesiona jest w symbolicznym geście. Chiaroscurowe tło zostaje delikatnie rozbite przez diagonalne linie biegnące z górnych narożników płótna, które krzyżują się w układzie przypominającym literę X. Element ten stanowi bezpośredni atrybut ikonograficzny, odsyłający do narzędzia męczeńskiej śmierci św. Andrzeja Apostoła, poniesionej w Patras na terenie dzisiejszej Grecji.
Jak napisał ks. prof. A. Witko: malowidło cechuje surowość i powaga, prostota kompozycji, skupienie uwagi na twarzy i rękach modela, sprowadzenie kolorystyki ubioru i tła niemal do wymiaru monochromatycznego, celem wyeksponowania portretu psychologicznego przedstawione postaci. Zmęczone, lekko załzawione spojrzenie znajduje swe dopełnienie w pooranej bruzdami twarzy. Od postaci bije niezwykła siła wewnętrzna. Kompozycja malowidła jest bardzo wyrafinowana, co dotyczy przede wszystkim fizjonomii i ubioru postaci, pozy portretowanego, podziału tła, ciekawego modelunku świateł na karnacjach.
Obraz Ribery wchodzi w skład kolekcji malarstwa hiszpańskiego Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach.
